{"id":31018,"date":"2017-03-30T13:01:13","date_gmt":"2017-03-30T11:01:13","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnymarketing.pl\/?p=31018"},"modified":"2020-06-24T15:53:16","modified_gmt":"2020-06-24T13:53:16","slug":"publikacja-social-media","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnymarketing.pl\/blog\/publikacja-social-media\/","title":{"rendered":"Jak legalnie publikowa\u0107 zdj\u0119cia w social media?"},"content":{"rendered":"

Malowniczy zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca, smakowicie wygl\u0105daj\u0105ce danie, czy s\u0142odkie kotki \u2013 niemal ka\u017cda fotografia umieszczona w Internecie stanowi utw\u00f3r podlegaj\u0105cy prawu autorskiemu.<\/strong> W konsekwencji, prawie ka\u017cde wykorzystanie zdj\u0119cia wymaga zawarcia umowy licencji z osob\u0105, kt\u00f3rej przys\u0142uguj\u0105 autorskie prawa maj\u0105tkowe.<\/p>\n

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje co prawda przypadki, w kt\u00f3rych <\/span>wolno nieodp\u0142atnie korzysta\u0107 z ju\u017c opublikowanego utworu (np. zdj\u0119cia, infografiki) bez zezwolenia autora, jednak dotyczy to wy\u0142\u0105cznie korzystania w ramach tzw. u\u017cytku osobistego<\/b>.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z art. 23 ust. 2 wspomnianej ustawy, zakres w\u0142asnego u\u017cytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utwor\u00f3w przez kr\u0105g os\u00f3b pozostaj\u0105cych w zwi\u0105zku osobistym, czyli np. rodzina, przyjaciele, znajomi. <\/span><\/p><\/blockquote>\n

Czy zatem udost\u0119pnienie zdj\u0119cia na profilu na Facebooku b\u0119dzie tzw. \u201edozwolonym u\u017cytkiem\u201d, a innymi s\u0142owy: czy b\u0119dziemy mogli swobodnie je zamie\u015bci\u0107 nie naruszaj\u0105c prawa?<\/span><\/h4>\n

W takim przypadku nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107, czy publikacja zdj\u0119cia ma charakter prywatny<\/strong>, jest skierowana do ograniczonej grupy os\u00f3b<\/strong>, czy te\u017c jej charakter jest publiczny<\/strong> i ka\u017cda postronna osoba mia\u0142a dost\u0119p do zamieszczonej tre\u015bci. Inaczej postrzegane s\u0105 osoby znane – aktorzy, modelki, blogerzy, s\u0142owem \u2013 celebryci. Prowadz\u0105 oni profile publiczne, obserwowane przez tysi\u0105ce u\u017cytkownik\u00f3w. W takim przypadku nie mo\u017ce by\u0107 mowy o dozwolonym u\u017cytku osobistym<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Jak taka sytuacja wygl\u0105da pod k\u0105tem prawnym?<\/span><\/h1>\n

Regulamin portalu Facebook wyra\u017anie wskazuje, \u017ce wszystko, co zosta\u0142o na portalu opublikowane, obj\u0119te jest \u201eniewy\u0142\u0105czn\u0105, zbywaln\u0105, obejmuj\u0105c\u0105 prawo do udzielania sublicencji, bezp\u0142atn\u0105, \u015bwiatow\u0105 licencj\u0105 zezwalaj\u0105c\u0105 na wykorzystanie wszelkich tre\u015bci obj\u0119tych prawem w\u0142asno\u015bci intelektualnej\u201c, oznacza to, \u017ce do wszystkiego, co zamie\u015bcimy na Facebooku, a co jest naszego autorstwa (np. zdj\u0119cie czy filmik), dajemy portalowi prawo, by nieodp\u0142atnie tym dysponowa\u0142, dzielimy si\u0119 z\u00a0nim nasz\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105.<\/strong> Facebook tylko przyk\u0142adowo wymienia zdj\u0119cia i filmy jako tre\u015bci obj\u0119te licencj\u0105, ale nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wszelkiego rodzaju artystyczne prace, takie jak na przyk\u0142ad: ilustracje, rysunki,\u00a0<\/span>szkice r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 obj\u0119te powy\u017csz\u0105 licencj\u0105.<\/span><\/p>\n

Licencja, czyli zawarta przez nas umowa z\u00a0Facebookiem (w momencie za\u0142o\u017cenia konta) na korzystanie z\u00a0zamieszczanych tam post\u00f3w wygasa \u201ewraz z usuni\u0119ciem przez u\u017cytkownika tre\u015bci obj\u0119tych prawami w\u0142asno\u015bci intelektualnej lub konta, <\/span>o ile tre\u015bci te nie zosta\u0142y udost\u0119pnione innym osobom, kt\u00f3re ich nie usun\u0119\u0142y<\/b>\u201c. <\/span>W tym zakresie, regulamin nie jest precyzyjny, w mojej ocenie, powy\u017cszy przepis mo\u017cna interpretowa\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: zakres licencji zale\u017cy od wprowadzonych przez u\u017cytkownika ustawie\u0144 prywatno\u015bci \u2013 je\u017celi u\u017cytkownik publikowa\u0142 na portalu Facebook tre\u015bci z\u00a0ustawieniem prywatno\u015bci tylko ja<\/em>, a zatem niewidocznym dla innych u\u017cytkownik\u00f3w portalu, to licencja rzeczywi\u015bcie wygasa.<\/strong><\/span><\/p>\n

Podobnie w przypadku, je\u017celi u\u017cytkownik opublikowa\u0142 tre\u015bci z\u00a0mniej restrykcyjnym ustawieniem prywatno\u015bci (np. znajomi<\/em> i znajomi znajomych<\/em>), jednak \u017cadna z\u00a0os\u00f3b, kt\u00f3rym tre\u015b\u0107 zosta\u0142a udost\u0119pniona nie \u201ezareagowa\u0142a\u201c na ni\u0105 \u2013 nie udost\u0119pni\u0142a jej dalej, niewa\u017cne nawet czy jako udost\u0119pniony post<\/em>, czy te\u017c jako post w\u0142asny. W przeciwnym razie, licencja nie wygasa<\/strong>, pomimo \u017ce autor \u2013 licencjodawca, faktycznie traci nad ni\u0105 kontrol\u0119.<\/span><\/p>\n

\"woman-using-her-iphone-at-home-office-picjumbo-com\"<\/p>\n

Czy oznacza to, \u017ce mo\u017cna udost\u0119pnia\u0107 wszystkie zdj\u0119cia znalezione na Facebooku? Niezupe\u0142nie. O ile bowiem licencja Facebooka gwarantuje, \u017ce nie naruszamy autorskich praw maj\u0105tkowych, to tw\u00f3rcy zdj\u0119cia, czy filmiku, kt\u00f3ry udost\u0119pnimy, zawsze b\u0119d\u0105 przys\u0142ugiwa\u0107 autorskie prawa osobiste<\/strong>, wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 na przyk\u0142ad w podpisaniu utworu imieniem i nazwiskiem tw\u00f3rcy.<\/span><\/p>\n

Zupe\u0142nie inne roszczenia b\u0119d\u0105 natomiast przys\u0142ugiwa\u0142y osobom, kt\u00f3re zorientowa\u0142y si\u0119, \u017ce wykorzystane zosta\u0142o ich selfie<\/em>. Ochrona wizerunku nie jest bowiem zale\u017cna od mody, a prawo autorskie wyra\u017anie wskazuje, \u017ce <\/span>rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej<\/b>. <\/span><\/p>\n

[Tweet „Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej.”]<\/p>\n

Wyj\u0105tkami od tej zasady s\u0105 przypadki, gdy fotografowana osoba jest powszechnie znana, ale tylko je\u015bli zosta\u0142a uwieczniona na zdj\u0119ciu w zwi\u0105zku z pe\u0142nieniem przez ni\u0105 funkcji publicznych<\/strong>, w szczeg\u00f3lno\u015bci politycznych, spo\u0142ecznych<\/strong>, zawodowych<\/strong>, a tak\u017ce gdy na fotografii przedstawiono pewn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 \u2013 zgromadzenie, krajobraz, publiczn\u0105 imprez\u0119. Innymi s\u0142owy, wykorzystanie zdj\u0119\u0107 aktorki promuj\u0105cej jej najnowszy film na czerwonym dywanie jest absolutnie dopuszczalne, natomiast publikowanie zdj\u0119\u0107 tej samej aktorki opalaj\u0105cej si\u0119 z rodzin\u0105 na pla\u017cy, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, \u017ce aktorka oskar\u017cy osob\u0119, kt\u00f3ra takie zdj\u0119cie opublikowa\u0142a o naruszenie prawa do wizerunku.<\/strong> Chyba, \u017ce aktorka opalaj\u0105ca si\u0119 na pla\u017cy jest jedynie \u201ecz\u0119\u015bci\u0105 krajobrazu\u201d \u2013 spaceruje w t\u0142umie innych os\u00f3b, kt\u00f3rych wizerunki nie stanowi\u0105 element\u00f3w daj\u0105cych si\u0119 wyra\u017anie wyodr\u0119bni\u0107, s\u0105 szczeg\u00f3\u0142em wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

\"young-woman-taking-a-selfie-with-her-iphone-picjumbo-com\"<\/p>\n

Inny te\u017c jest przypadek, gdy modelka otrzyma zap\u0142at\u0119 za pozowanie… <\/span><\/h2>\n

…w\u00f3wczas ustawa\u00a0<\/span>przewiduje, \u017ce rozpowszechnianie jej wizerunku nie wymaga zgody<\/strong>, o ile umowa stron nie stanowi inaczej (np. modelka zastrzeg\u0142a, \u017ce jej zdj\u0119cia nie mog\u0105 by\u0107 publikowane na billboardach). W praktyce, zawierane umowy jasno precyzuj\u0105 cel wykorzystania zdj\u0119\u0107 \u2013 konkretn\u0105 kampani\u0119 reklamow\u0105 albo konkretny produkt, wykroczenie poza um\u00f3wiony zakres stanowi\u0107 b\u0119dzie naruszenie praw do wizerunku, a osoba przedstawiona na zdj\u0119ciu b\u0119dzie mia\u0142a prawo wysnu\u0107 roszczenia podobne do tych dotycz\u0105cych ochrony osobistych praw autorskich \u2013 a zatem zar\u00f3wno o zaprzestanie dalszej publikacji zdj\u0119\u0107, jak i o zap\u0142at\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia.<\/span><\/p>\n

Jak zatem bezpiecznie korzysta\u0107 z\u00a0tre\u015bci znalezionych na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych? <\/span><\/h2>\n

W pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107, czy planowane udost\u0119pnienie ma charakter inny ni\u017c wy\u0142\u0105cznie prywatny i osobisty. Je\u017celi udost\u0119pnienie wykracza poza ten do\u015b\u0107 w\u0105ski zakres, to trzeba zrobi\u0107 rozeznanie, kto posiada prawa autorskie do zdj\u0119cia, a tak\u017ce kto jest na zdj\u0119ciu przedstawiony i z\u00a0tymi osobami zawrze\u0107 odpowiednie umowy na korzystanie z\u00a0tych materia\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zobacz tak\u017ce wywiad Cezarego Lecha z mecenasem Zbigniewem Kr\u00fcgerem na temat praw autorskich w Internecie:<\/h2>\n